Czym jest waluta?

Niemalże każdego dnia używamy pieniędzy – płacimy nimi za codzienne sprawunki, opłacamy rachunki, dostajemy przelewy. Jednak tak naprawdę nie zdajemy sobie sprawy czym jest waluta i jak zaczęła się historia pieniądza.

Pierwsze monety…

 

Niemalże od zawsze ludzie handlowali, chociaż na początku była to wymiana towar za towar. Każdy oddawał to, co sam zdobył lub wytworzył (np. warzywa, ryby, ozdoby) w zamian za to, czego potrzebował. Handlarze podróżowali pomiędzy gospodarstwami i wymieniali zdobyte produkty na inne. Z czasem wprowadzono wygodniejszą formę zapłaty, zamiast przyprowadzania krowy czy noszenia koszy z ziarnem.

Pierwsze monety pojawiły się ok. VII wieku przed naszą erą w Azji mniejszej. Początkowo były to po prostu kawałki metalu z wybitym oznaczeniem – ponieważ były bite z kruszców szlachetnych (srebra, złota) nie było wątpliwości co do ich wartości. Obecnie znany nam  kształt monety, czyli zbliżający się do okrągłego, pojawił się w Grecji. Im powszechniejsze były monety, tym mniej szlachetny kruszec, z którego je wyrabiano: pojawiły się monety z brązu, miedzi i mosiądzu. Nadal najcenniejsze były jednak te złote i srebrne.

 

… i banknoty

 

Pierwsze banknoty pojawiły się w Chinach w X wieku. Były wymienialne na kruszec, miały swoją „datę ważności” do 3 lat. W XII wieku w Chinach doszło do wielkiej inflacji, wskutek której wprowadzono tylko jeden nominał - „cenny banknot Wielkich Mingów”. Zapewniło to państwu stabilność walutową na następne stulecia. W Europie pieniądze papierowe zaczęły zastępować monety w późnym średniowieczu. Wpływ na to miały głównie wojny i oblężenia oraz związane z nimi braki w dostawie kruszcu. W ten sposób żołnierze otrzymywali swoje żołdy na ostemplowanych kawałkach skóry lub papieru, z możliwością wymiany na monety – gdy pojawi się ponownie kruszec, z którego zostaną wybite.

Pierwszym europejskim krajem, w którym zaczęto normalnie używać banknotów, była Szwecja. W XVII wieku kraj ten był bardzo zadłużony, więc oprócz używanych już srebra i złota, wprowadzono trzeci kruszec – miedź. Problem polegał jednak na tym, że wówczas monety odpowiadały wartością metalowi, z którego były zrobione i miedziany bilon ważył aż 20 kilogramów! Dlatego też w 1668 roku utworzony został Szwedzki Bank Państwowy. Można było w nim deponować ogromne monety, na które bank wystawiał Szwedom pokwitowania. Te kwity to pierwowzory naszych dzisiejszych banknotów. W XIX wieku już powszechnie stosowano banknoty, które można było wymieniać na kruszec. Na początku jednak nie były one jednak oficjalnym środkiem płatniczym i przyjmowanie ich nie było obowiązkowe.

Początkowo cechą charakterystyczną banknotów było to, że papierowy pieniądz był przeznaczony raczej dla najzamożniejszych i najlepiej wykształconych (potrafiących czytać) – dlatego częstą praktyką była emisja banknotów o naprawdę wysokich nominałach. Dopiero w XX wieku zauważono, że nawet najwyższy banknot powinien być osiągalny dla każdego obywatela, dlatego dziś często przestrzega się zasady, aby najwyższy nominał nie przekraczał średniej płacy.

Waluta dziś

 

Waluta to jednostka monetarna, nazwa pieniądza, który obowiązuje w danym państwie. Współcześnie w niemalże każdym kraju na świecie istnieje jedna podstawowa waluta, która dzieli się na mniejsze jednostki (zazwyczaj na 100, czasem na 1000, w rzadkich przypadkach dzieli się inaczej).

Dziś używamy zarówno monet, jak i banknotów. Zazwyczaj bilon stosowany jest do uiszczania drobniejszych płatności, a papierowe pieniądze mają większą siłę nabywczą i używamy ich do transakcji o większej wartości. Współczesny świat posługuje się walutą także w formie bezgotówkowej – chodzi tutaj o karty płatnicze i kredytowe czy przelewy.

Zazwyczaj określenia „waluta” używa się w kontekście wymiany międzynarodowej. Waluta jest środkiem rozliczeniowym, czyli miernikiem wartości oraz środkiem regulowania płatności w transakcjach międzynarodowych – możemy nią płacić za należności i zobowiązania. Żeby jednostka monetarna danego państwa mogła stać się walutą w obrocie międzynarodowym, musi być wymienialna na inne waluty. O stosunku wymiany pomiędzy dwoma walutami mówi nam kurs walutowy.

Waluty są oznaczane trzema literami – jest to ustandaryzowany kod przyjęty przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO). Dwie pierwsze litery oznaczają państwo, w którym dana waluta obowiązuje (np. GB – Great Britain, AU – Australia, CZ – Czechy), a ostatnia litera to zazwyczaj inicjał waluty (P – Pound, D – Dollar, K – Koruna). Kod ISO polskiej złotówki to: PLN.

Rodzaje walut

 

Według danych SWIFT z grudnia 2014 r. aż 44,6% wszystkich płatności globalnych (pod względem wartości transakcji) zawieranych jest z udziałem amerykańskiego dolara. W kolejce za nim ustawiają się euro, funt brytyjski, jen japoński oraz chiński juan (nazwa oficjalna: Renminbi).

Waluty możemy podzielić ze względu na ich znaczenie w międzynarodowych stosunkach finansowych na waluty twarde (wymienialne praktycznie w każdym miejscu na świecie, np. dolary amerykańskie czy euro) oraz na waluty słabe lub miękkie (o ograniczonej wymienialności, nie można ich wywozić z kraju lub podlega to dużym restrykcjom, np. dinar tunezyjski).



UWAGA!!! Zmiana numerów rachunków bankowych!

Polecamy bezpłatny ebook o psychologii inwestowania.

Zaoszczędź na wymianie walut nawet do 8%.

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z wirtualnym biurem prasowym ergokantor.pl

0 prowizji, 0 ukrytych opłat, 0 straty czasu.

ergokantor.pl na portalach społecznościowych: Facebook, Twitter, LinkedIn, Google +, YouTube bądź na bieżąco.